طراحی و ساخت پلیت آگاروزی برای کروماتوگرافی لایه نازک

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، طرح «طراحی و ساخت پلیت بر پایه آگاروز جهت کروماتوگرافی لایه نازک (TLC)» ارائه‌شده توسط آیرین پورامیری (سرگروه) و زهرا طاهری، دانش‌آموزان دبیرستان سمپاد شهر تهران، در گروه علمی شیمی بیست‌وهفتمین جشنواره جوان خوارزمی موفق به کسب رتبه سوم کشوری شد.

آیرین پورامیری گفت: هدف از اجرای این پژوهش، ارائه جایگزینی بومی و کارآمد برای پلیت‌های متداول TLC بود که در حال حاضر عمدتاً از طریق واردات تأمین می‌شوند. به گفته آنان، در این طرح از ژل آگاروز به‌عنوان بستر اصلی استفاده شده و با افزودن کربنات کلسیم و نانولوله‌های کربنی چنددیواره، فرمولاسیونی نوین برای افزایش کارایی جداسازی ارائه شده است.

وی توضیح داد: پلیت‌های ساخته‌شده پس از خشک‌سازی و فعال‌سازی حرارتی، در شرایط مختلف حلال مورد آزمایش قرار گرفتند و نتایج نشان داد ترکیب بهینه شامل ۳ گرم آگاروز، ۵ گرم کربنات کلسیم و مقدار مشخصی نانولوله کربنی، بهترین عملکرد را در جداسازی رنگ‌ها و ترکیبات با قطبیت‌های متفاوت دارد. وی افزود که بررسی‌های ساختاری از طریق آنالیز‌های BET و SEM و اندازه‌گیری پتانسیل زتا انجام شده است.

به گفته طاهری، قطر منافذ پلیت طراحی‌شده کوچک‌تر از پلیت‌های سیلیکاژل رایج است و این ویژگی می‌تواند انتخاب‌پذیری را در جداسازی مولکول‌های کوچک و نزدیک به هم از نظر ساختار افزایش دهد. آنان تأکید کردند که استفاده از سیستم حلال بهینه‌شده شامل آب، اتانول و استون نیز نقش مؤثری در بهبود سرعت و کیفیت جداسازی داشته است.

این پژوهش نشان می‌دهد دانش‌آموزان سمپادی با بهره‌گیری از دانش روز و ترکیب مواد در دسترس، توانسته‌اند گامی مؤثر در مسیر بومی‌سازی تجهیزات آزمایشگاهی و ارتقای کیفیت فرآیند‌های جداسازی در آزمایشگاه‌های آموزشی و پژوهشی بردارند.

جشنواره جوان خوارزمی از برنامه‌های علمی و پژوهشی سازمان ملی پرورش استعداد‌های درخشان است که هر سال برگزار می‌شود و علاقه‌مندان می‌توانند برای آگاهی از جزئیات جشنواره به نشانی kharazmi.sampad.gov.ir مراجعه کنند.