متون و پژوهش‌های ادبی معاصر، وامدار مجتبی مینوی است

علی‌اصغر حمیدفر در گفت‌و‌گو با خبرنگار صداوسیما با بیان اینکه پرداختن به وجوه مختلف شخصیتی، علمی و فرهنگی استاد مجتبی مینوی نیازمند «مثنوی هفتاد من کاغذ» است، گفت: آثار مستقل، یادداشت‌ها و مقالات متعددی از استاد مینوی منتشر شده که در دسترس همگان قرار دارد و مورد استفاده پژوهشگران است، اما آنچه کمتر به آن توجه شده، نقش محوری ایشان در حوزه تصحیح متون است.

او افزود: پس از تأسیس دانشگاه تهران، تلاش گسترده‌ای برای گردآوری متون کهن فارسی که به‌صورت نسخه‌های خطی در نقاط مختلف جهان پراکنده بودند، آغاز شد. استاد مینوی از پیشگامان این حرکت بود و نه‌تنها در ایران، بلکه در خارج از کشور، به‌ویژه در ترکیه و یونان، به شناسایی و گردآوری نسخه‌های خطی فارسی پرداخت.

حمیدفر تصریح کرد: ویژگی کار استاد مینوی این بود که صرفاً به تهیه تصویر نسخه‌ها اکتفا نمی‌کردند، بلکه محتوای هر نسخه، بخش‌های موجود و نسبت آن با آثار شناخته‌شده را دقیق معرفی می‌کرد؛ روشی که بعد‌ها مبنای تصحیح علمی متون در ایران شد. به‌گونه‌ای که در بسیاری از تصحیحات منتشرشده، نام یا نسخه‌ای منسوب به استاد مینوی دیده می‌شود.

استاد زبان و ادبیات فارسی با اشاره به تلاش‌های گسترده این استاد در گردآوری کتاب گفت: استاد مینوی بالغ بر ۲۵ هزار جلد کتاب گردآوری و همه آنها را به‌صورت رایگان به مردم ایران اهدا کرد؛ مجموعه‌ای که از نظر حجم و ارزش، معادل یک کتابخانه بزرگ است.

حمیدفر نقش استاد مینوی در شاهنامه‌پژوهی را نیز تعیین‌کننده دانست و اظهار کرد: اگر مینوی نبود، شاهنامه‌پژوهی به جایگاه کنونی خود نمی‌رسید. تأسیس بنیاد شاهنامه، همکاری با شاهنامه‌پژوهان برجسته و گردآوری نسخه‌های خطی شاهنامه از نقاط مختلف جهان، زمینه چاپ انتقادی بخش‌هایی از این اثر سترگ را فراهم کرد. خود استاد مینوی نیز داستان سیاوش را با رویکردی علمی و دقیق تصحیح و منتشر کرد.

استاد زبان و ادبیات فارسی افزود: استاد مینوی در معرفی ادبیات ایران به مردم و همچنین آشنا کردن ایرانیان با ادبیات غرب، به‌ویژه ادبیات انگلیسی‌زبان، بسیار کوشا بود.

حمیدفر با اشاره به نامه‌ای از استاد مینوی گفت: دلبستگی او به ایران و زبان فارسی در این جمله‌ها به‌خوبی نمایان است که می‌نویسد: عشق من و قلب من و جان من همواره مصروف ایران و متوجه ایرانیان و اسیر زبان و ادبیات فارسی است.

وی در ادامه با تأکید بر نقش تربیتی استاد مینوی خاطرنشان کرد: بسیاری از استادان برجسته امروز زبان و ادبیات فارسی یا مستقیم از شاگردان ایشان هستند یا به‌واسطه میراث علمی او پرورش یافته‌اند. مجتبی مینوی در کنار بزرگانی، چون ملک‌الشعرای بهار و علامه قزوینی از ستون‌های اصلی ادبیات پژوهشی معاصر ایران است.

حمیدفر گفت: نصب تندیس استاد مینوی در دانشگاه‌ها و دانشکده‌های ادبیات، کمترین پاسداشت برای این چهره ماندگار فرهنگ و ادب ایران است.

استاد زبان و ادبیات فارسی در پایان به دیدگاه استاد مینوی درباره شعر اشاره کرد و گفت: او شعر را نه به کهن و نو، بلکه به استواری معنا می‌سنجید و معتقد بود شعری که حامل معنا نباشد، اساساً شعر نیست؛ معیاری که نشان از نگاه عمیق و اصولی او به ادبیات دارد.