آنچه والدین باید درباره رفتار با کودکان دارای اضافه وزن بدانند

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، بنابر توصیه‌های یونیسف اگر نگران این هستید که وزن فرزندتان ممکن است سلامت و آسایش او را تحت تاثیر قرار دهد، روش‌های زیر می‌تواند به شما برای حمایت از کودکتان کمک کند.

* با مهربانی و همدلی آن‌ها را راهنمایی کنید

اگر نگران وزن کودکتان هستید، می‌توانید از مراقبین سلامت، پزشک خانواده یا متخصص کودکان راهنمایی بگیرید. آن‌ها می‌توانند شما را در زمینه چگونگی حمایت از کودکتان و نیز خدماتی که کودک شما ممکن است به آن‌ها نیاز داشته باشد و یا از آن‌ها بهره‌مند شود راهنمایی کنند.

* از مقصر جلوه دادن آن‌ها پرهیز کنید

کودکان می‌توانند به دلایل مختلفی که می‌تواند خارج از کنترل آن‌ها و یا رفتار آن‌ها باشد افزایش وزن پیدا کنند. کودکانی که با وزنشان مشکل دارند، معمولا تبعیض، ننگ و رسوایی و زورگویی (آزار و اذیت) را تجربه می‌کنند. از این رو لازم است از مقصر دانستن کودک پرهیز کنید و به جای آن بکوشید به مواردی که باعث افزایش وزن می‌شود، بیشتر توجه کنید. تلاش برای درک بهتر به شما کمک می‌کند تا بتوانید به طور عملی از کودکتان حمایت کنید.
وزن کودک در طی زندگی تحت تاثیر متقابل عواملی مانند ژنتیک، تجربیات اوایل زندگی و محیط زندگی قرار می‌گیرد. افزایش وزن می‌تواند زمانی اتفاق بیفتد که کودک غذا می‌خورد، بازی می‌کند و در محیطی آموزش می‌بیند که فعالیت‌های بدنی در آن کم و غذا‌های ارزان، در دسترس و غنی از انرژی سرشار از چربی مضر و شکر فراوان بوده و مصرف می‌شوند. بیشتر اوقات افزایش وزن، پاسخ طبیعی بدن به محیط غیر طبیعی است. به علاوه، گاهی کودکان به غذاخوردن ناسالم پناه می‌برند تا با استرس و بی حوصلگی مبارزه و یا خود را هنگام احساس اضطراب یا ناراحتی آرام کنند.

* بدون قضاوت صحبت با کودک را شروع کنید

این که کودک شما بداند که شما همیشه در کنار او هستید تا نگرانی‌ها و دغدغه‌های او را بدون قضاوت بشنوید و از او حمایت کنید، اهمیت ویژه‌ای دارد.
از زبان کنایه آمیز یا گفتن عبارت‌های منفی درباره بدن افراد، حتی بدن خود پرهیز کنید. این کار می‌تواند به عزت نفس کودک آسیب بزند و باعث ایجاد احساس ناخوشایند در کودک برای صحبت با شما شود.
آسان‌ترین روش برای شروع استفاده از زبان "شخص اول" است (یعنی شخص قبل از تشخیص آورده شود). برای مثال هنگامی که درباره اضافه وزن و چاقی صحبت می‌کنید، قرار دادن فرد قبل از شرایط باعث می‌شود که درک افراد با اضافه وزن و چاقی به صورت یک شرایط انسانی در نظر گرفته شود، نه این که شرایط آن‌ها را تعریف کند. برای مثال: فردی که با اضافه وزن زندگی می‌کنند (نه فرد چاق).
کودک را تشویق کنید تا راحت صحبت کند و افکار و احساسات خود را درباره تصویر بدنش، هر زمان که صحبت پیش میاید با شما در میان بگذارد. اگر کودک شما درباره تصویر بدن خود تعبیر منفی داشته باشد، سعی کنید دلیل آن را بیابید. به دقت به او گوش دهید و نگرانی هایش را پیش پا افتاده یا مردود تلقی نکنید. اگر متوجه شدید که کودک یا فرد بزرگسال دیگری به کودک شما بصورت مجازی یا حضوری آزار می‌رساند، هر چه زودتر به‌طور مستقیم با شرایط مقابله و در جهت رفع آن اقدام کنید.
عزت نفس کودک و خصوصیات او در حوزه‌های دیگری که به وزن او ارتباط ندارد را تحسین و تشویق کنید. برای مثال: "من به این که به سختی برای امتحان درس خواندید افتخار می‌کنم", یا "من عاشق این هستم که با مهربانی با برادر کوچکت رفتار می‌کنی. "

* مکالمه سالم داشته باشید

در دنیای در حال تغییر دیجیتال امروز، باید از خطراتی که سلامت روان و آسایش کودک شما را در زمینه‌های مرتبط به اعتماد به نفس و تصویر بدن شان تهدید می‌کند، آگاه باشید. پست‌های شبکه‌های اجتماعی برای کلیشه سازی وزن یا تشویق برای اختلالات غذا خوردن و یا بازاریابی مداوم و هدفمند غذا‌های ناسالم از این موارد هستند.
باید انگیزه کافی برای ایجاد فضای امن برای مکالمات سالم داشته باشید؛ به طوری که می‌توانید زمانی را برای گفتگو درباره سلامت روان با کودکتان پیشنهاد بدهید و درباره این که چطور رفتار‌های آنلاین می‌تواند برسلامت و تصویر خودشان تاثیر بگذارد، صحبت کنید.

*می توانید برای شروع صحبت با کودک درباره وزن به این موارد توجه کنید:

- از کودکتان سؤالات باز (مانند چه احساسی می‌کنی؟ یا همه چیز درمدرسه چطور پیش می‌رود؟) بپرسید و او را تشویق کنید تا احساسات خود را بگوید.
- از فرزند خودتان برای اعتماد به شما و در میان گذاشتن احساساتش تشکر کنید تا در این زمینه حس امنیت به وجود آید.
- برای او شرح بدهید که غذاخوردن سالم و حفظ وزن سالم می‌تواند چالش برانگیز باشد، همچنین منافع سلامت بهتر را تایید و تاکید کنید.
- مثبت و حمایتگر باشید.
- بر رفتار‌های سالم تمرکز کنید

سعی کنید به طور کلی روی «سلامت و اهداف سلامت» و نه فقط کاهش وزن تمرکز کنید، مگر این که مراقبین سلامت به شما توصیه کنند که تمرکز باید روی وزن کودک باشد. رفتار‌های غذاخوردن سالم و فعالیت بدنی یک شبه عادت نمی‌شود، بلکه در طی زمان شکل می‌گیرد. ایجاد تغییرات مداوم نیازمند تلاش و پشتکار شما و کودک شماست. بعید است که تغییرات بزرگ و ناگهانی بتواند در رژیم غذایی و شیوه زندگی کودک موفقیت آمیز باشد. این در حالی است که حتی موارد یاد شده می‌تواند برای سلامت کودک زیانبار باشد. تغییرات زمانی موفقیت آمیز هستند که کوچک و افزایشی بوده و همه خانواده درگیر آن باشند.
سعی کنید برای کودکتان بهترین الگویی که می‌توانید باشید. غذا‌های مغذی و کامل مانند میوه‌ها و سبزی‌های تازه را انتخاب، فعالیت بدنی را تشویق و خواب کافی را ترویج کنید. از صحبت منفی درباره وزن خود یا اطرافیان پرهیز کنید.
صرفنظر از وزن خود، می‌توانید با نشان دادن عادات سالم به کودکتان کمک کنید. گروه‌های غذایی مختلف را شناسایی کنید، سعی کنید یاد بگیرید بدن به چه مواد مغذی به عنوان قسمتی از غذاخوردن سالم نیاز دارد و درباره این که چرا بعضی از غذا‌های خاص انتخاب بهتری هستند، گفتگو کنید.
تمام سعی و کوشش خود را بکنید تا از مصرف نوشیدنی‌ها و غذا‌های فوق فرآوری شده غنی از نمک، شکر و چربی جلوگیری کنید. نباید بعضی از غذا‌ها را به طور کامل حذف کنید، زیرا می‌تواند نتیجه معکوس دهد و باعث اشتیاق بیشتر برای آن غذا شود. بیشتر غذا‌های "بگیر و ببر" سرشار از چربی، نمک و شکر هستند و خیلی کم می‌توانند به برطرف کردن گرسنگی کمک کنند. به جای آن می‌توانید میان وعده‌های سالم، سیر کننده و در دسترس مانند خلال میوه‌ها، سبزی‌ها و ماست ساده تهیه کنید. مصرف آب را به عنوان نوشیدنی اصلی به جای نوشیدنی‌های میوه‌ای دارای شکر تشویق کنید و به این که چه غذا‌ها و نوشیدنی‌هایی را در خانه در دسترس کودک قرار می‌دهید، توجه کنید.

* از زمان غذاخوردن با هم لذت ببرید

تا می‌توانید غذا‌ها را با خانواده تهیه و میل کنید، زیرا زمان خوبی برای صحبت و تمرین تهیه غذا‌های سالم است. به کودک سهم غذایی به" اندازه کودک" بدهید و صبر کنید تا اگر هنوز گرسنه است خودش غذای بیشتری درخواست کند. تنظیم زمان وعده غذای اصلی و میان وعده‌ها می‌تواند به شما کمک کند تا به کودک خود آموزش دهید که زمان‌های معینی برای غذا خوردن وجود دارد و نباید در طی روز ریزه خواری کرد.

* از حرکت کردن لذت ببرید

بازی خارج از منزل و فعال بودن با هم و خانوادگی را ترویج دهید. کودکان از سه سالگی و بالاتر باید حداقل یک ساعت در روز فعال باشند. بهتر است این یک ساعت به زمان‌های کوتاه ۲۰-۱۵ دقیقه‌ای تقسیم شود. کوشش کنید برای کودکان کوچکتر بازی‌های دنبال هم کردن مانند بازی تگ یا توپ را انجام دهید. برای کودکان بزرگتر می‌توانید پیاده روی خانوادگی را مد نظر قرار دهید و یا یک ورزش جدید را آغاز کنید. کودکان را تشویق کنید تا در ورزش‌های گروهی محلی یا مدرسه‌ای شرکت کنند. این کار می‌تواند فعالیت بدنی را زمانی که روابط همسالان پایه ریزی می‌شود، لذت بخش‌تر کند.

* تندرستی نه وزن

دراین فرایند فقط روی وزن تمرکز نکنید، بلکه توجه بیشتری به مزایای رفتار‌های غذاخوردن سالم و فعال بودن کل خانواده داشته باشید. این موارد کار‌های ضروری برای حمایت رشد و تکامل کودکتان در مسیر بزرگسالی و بهبود ایمنی و سلامت عاطفی هستند. در حقیقت با تغییرات مناسب در سطح خانواده، از مشکلات دیگر مانند رژیم‌های غذایی نامناسب و اختلالات غذاخوردن در آینده جلوگیری می‌شود.

* به خاطر داشته باشید:

بهترین روش برای حمایت از خوشبختی و سلامت کودک شما این است که از آن‌ها در همه شرایط و به طور غیر مشروط حمایت کنید. این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد که این تغییرات برای کودکان هم مشکل است، اما لذت بردن همه خانواده از غذا‌های سالم و شرکت در فعالیت بدنی می‌تواند در کودک احساس حمایت در زمان ایجاد تغییرات مثبت و شیوه زندگی سالم که می‌تواند فراتر از کاهش وزن به تن‌هایی باشد را به وجود بیاورد.