نقش آزمایش‌های تیروییدی در تعیین سلامتی

تیرویید غده‌ای از غدد بدن است که در ترشح و تولید هورمون‌های تیروییدی شامل Tsh، T۴، T۳، Anti Tpo نقش دارد و در آزمایش خون نیز اندازه گیری این چهار هورمون نشان دهنده سلامت تیرویید خواهد بود.
آزمایش‌های تیروییدی نیازی به ناشتا بودن ندارد بلکه فرد می‌تواند با خوردن صبحانه به راحتی به انجام این آزمایش‌ها نیز مبادرت کند. Tsh در تحریک غده تیرویید و ترشح دو هورمون t۴ و t۳ نقش مستقیم دارد، بنابراین هر نوع اختلال در آن به کم کاری یا پر کاری تیرویید منجر می‌شود.
میزان طبیعی هورمون tsh بین ۴ دهم تا ۴ است البته این اندازه و میزان به تنهایی عملکرد صحیح غده تیرویید را تأیید نمی‌کند و سنجش سایر هورمون‌های تیروییدی نیز نقش مکمل در این بین دارد.
بالا بودن tsh نشان دهنده کم کاری تیرویید است و در این موقع پزشک به بیمار توضیح می‌دهد که غده تیرویید توانایی کافی ترشح هورمون‌های تیرویید را ندارد و برای جبران این نقیصه بدن tsh را بالا می‌برد.
علایمی که فرد مبتلا به کم کاری تیرویید در خود احساس می‌کند به صورت درد‌های عضلانی، یبوست و تنبلی روده ها، حساس شدن به سرما، خشکی پوست، برهم خوردن قاعدگی در زنان، احساس افسردگی و کاهش ضربات قلب دیده می‌شود.
پایین بودن tsh نیز نشان دهنده پر کاری تیرویید است و بدن بیش از حد t۴ و t۳ تولید می‌کند.
در پرکاری تیرویید فرد علایمی همچون پر کاری ضربان قلب، کاهش وزن، تعریق زیاد و پرخاشگری را تجربه می‌کند همچنین بدخوابی و بیرون زدگی چشم‌ها در این افراد دیده می‌شود.
پزشک در صورت مشاهده این علایم برای بیمار درخواست آزمایش‌های تیرویید می‌دهد، به ویژه اگر زمینه خانوادگی نیز داشته باشد.
میزان t۴ بین ۴ دهم تا ۲ و ۸ دهم و t۳ بین ۲ و ۳ دهم تا ۴ و ۲ دهم طبیعی است البته بسته به نوع دستگاه انجام آزمایش‌ها این اعداد اندکی تفاوت دارد.
آزمایش آنتی بادی تیرویید هم که به نام آنتی tpo معروف است برای سنجش پراکسیداز تیرویید است و در بیماری هاشیماتو یا گریوز که نوعی نقص در گیرنده‌های tsh است رخ می‌دهد و از اندازه طبیعی خارج می‌شود.
اینگونه اختلالات تیروییدی تنها با جواب آزمایش تشخیص داده نمی‌شود و نیاز به سونوگرافی تیرویید هم هست و در هر صورت با تشخیص پزشک فرد نیازمند مصرف دارو‌هایی تیروییدی می‌شود.

طیبه کارگر خبرنگار سرويس علمی و فرهنگی، خبرگزاری صدا و سیما