افت بی سابقه بهای نفت

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما به نقل از  شبکه خبری الجزیره قطر؛ در روز‌ها و هفته‌های اخیر­ کشور‌های تولیدکننده نفت با افت بی سابقه بهای طلای سیاه روبرو شده‌اند چرا که کرونا بهای نفت را پایین کشیده است و در این بحبوبه، جنگ و دعوای دو غول نفتی عربستان سعودی و روسیه برای حفظ سهم بیشتر از بازار نفت به سقوط بیشتر قیمت نفت انجامیده است و به این ترتیب کشور‌های عمده نفت‌خیز­ مخصوصا کشور‌های نفت خیز­ حوزه خلیج فارس به جای مهار بهای نفت به رقابتی سخت پرداخته اند تا کسری بودجه خود را با افزایش تولید نفت جبران کنند.

به عبارتی دیگر شیوع ویروس کرونا این روز‌ها به بحرانی بین‌المللی تبدیل شده و همه چیز را تحت الشعاع قرار می‌دهد. شیوع این بیماری در کشور‌های عربی حاشیه خلیج، نگرانی‌های زیادی را در عرصه اقتصادی این کشور‌ها ایجاد کرده است. شیوع این ویروس افزون بر خطراتی که برای سلامت انسان‌ها به بار آورده به چالشی بزرگ و آزمونی پر استرس برای اقتصاد کشور‌های عربی تبدیل شده و اقتصاد این کشور‌ها را با فشار مضاعفی روبرو کرده است.
ناظران پیش بینی کرده اند که شیوع بیماری کرونا آثار اقتصادی بسیار ناگواری برای کشور‌های عربی صادر کننده نفت به دنبال دارد، چون که اقتصاد کشور‌های عربی به درآمد‌های نفتی متکی است و این کشور‌ها بودجه خود را با قیمت نفت تنظیم می‌کنند و در نتیجه، اقتصاد این کشور‌ها هم از شیوع این ویروس تاثیرپذیری بیشتری خواهد داشت.
در آغاز سال ۲۰۲۰میلادی قیمت هر بشکه نفت خام برنت در بازار‌های جهانی حدود ۶۶.۲ دلار و قیمت نفت خام آمریکا حدود ۶۱.۱ دلار بود که به دلیل شیوع ویروس کرونا قیمت نفت خام برنت با کاهش ۱۳.۸درصدی و قیمت نفت خام آمریکا با کاهش ۱۴.۷درصدی روبرو شد. این قیمت‌ها برای کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس، عراق، لیبی و الجزایر که بودجه خود را با قیمت و درآمده نفت تنظیم می‌کنند، مناسب نیست. اگر این قیمت‌ها ادامه داشته باشد ادامه سرمایه‌گذاری در کشور‌های عربی با بحران روبرو خواهد شد و این کشور‌ها مجبور خواهند شد برای جبران کمبود بودجه خود به وام خارجی پناه ببرند.
به نوشته شبکه العربیه عربستان، اندیشکده سرمایه‌گذاری بین المللی هشدار داده که شیوع ویروس کرونا می‌تواند بهای نفت را زیر ۶۰ دلار نگه دارد و صادرکنندگان نفت در حاشیه خلیج فارس را زیر فشار قرار دهد. شیوع این ویروس، تقاضای چین و دیگر کشور‌های آسیایی را کاهش داده و این موضوع کاهش دوباره بهای نفت را به دنبال داشته و بر چشم‌انداز پیشرفت در خاورمیانه سایه خواهد انداخت.
جاربیس ایرادیان کارشناس ارشد مسائل اقتصادی کشور‌های خاورمیانه و شمال آفریقا در این زمینه گفت: " پیش از شیوع ویروس کرونا پیش‌بینی می‌شد که در سال ۲۰۲۰ بهای نفت به طور میانگین به ۶۰دلار برسد. اما باید پیش‌گویی خود را به طور کلی تعدیل کنیم. انتشار ویروس کرونا رشد اقتصادی چین را به میزان ۵ تا ۷درصد کاهش خواهد داد و این موضوع تاثیر ناگواری روی بهای نفت خواهد خواهد گذاشت و افزایش دامنه این ویروس اوضاع اقتصاد منطقه را در شرایط مبهمی قرار خواهد داد. "
اگر پیشرفت اقتصادی چین به ۵ درصد برسد این موضوع پیامد‌های بسیاری بر روی بازار‌های نفت به دنبال خواهد داشت و تقاضای نفت چین روزانه به اندازه ۴۰۰هزار بشکه کاهش خواهد یافت. کشور‌های آسیایی هم واردات نفت خود از کشور‌های منطقه خلیج فارس را کاهش می‌دهند. این موضوع می‌تواند بر پیشرفت اقتصادی کشور‌های خاورمیانه تاثیر ناخوشایندی داشته باشد.
به نوشته روزنامه العربی الجدید چاپ لندن، هر یک از کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس به نوبه خود از شیوع ویروس کرونا زیان دیده‌اند. اقتصاد کویت در شرایط کنونی از کاهش بهای نفت رنج می‌برد و این کشور تا پایان سال مالی آینده با کمبود بودجه روبرو خواهد شد و کمبود ذخایر ارزی این کشور را در رکود اقتصادی فرو خواهد برد. شاخص بورس این کشور هم نسبت به دیگر کشور‌های عربی شاهد کاهش بیشتری بود و با کاهش بیش از ۱۰درصدی روبرو شد.
صادرات عربستان هم حدود ۴/۱۰ درصد و درآمد‌های نفتی هم به میزان ۱۴درصد کاهش یافت. بورس عربستان هم به میزان ۵۷میلیارد دلار زیان دیده است. پس از تصمیم عربستان برای جلوگیری از ورود زائران و گردشگران به این کشور، میزان گردشگران هم۸۰ درصد کاهش یافته است.
شرکت آرامکو هم در هفته گذشته بیش از ۳۲۰ میلیارد دلار از ارزش خود را از دست داد. ارزش این شرکت حدود ۱.۴ تریلیون دلار است که از ارزش مورد نظر محمد بن سلمان ولیعهد سعودی یعنی دو تریلیون دلار بدور است.
شاخص بورس امارات هم از آغاز هفته جاری با کاهش روبرو شد. اما امارات بیشتر نگران آن است که این شیوع ویروس بر روی موضوع برگزاری نمایشگاه «اکسبو دبی» که قرار است در ماه اکتبر آینده برگزار شود تاثیر گذارد و مانع از حضور گردشگران در این نمایشگاه شود.
به استثنای قطر که در وهله اول به صادرات گاز به شرق آسیا متکی است، سایر کشور‌های عربی نظیر عربستان، کویت، امارات، عراق و الجزایر به درآمد‌های نفتی وابسته هستند که بیش از ۶۰ تا ۹۰ درصد این درآمد را تشکیل می‌دهد و چین و ژاپن و هند و کره جنوبی در صدر وارد کننده‌های نفت خام این کشور‌ها به شمار می‌رود و شیوع کرونا باعث توقف کلی یا جزئی چرخ اقتصاد و شرکت‌ها و کارخانجات چینی شده و به تبع مصرف انرژی را کاهش داده است.
در همین زمینه سازمان عربی گردشگری نیز در تازه‌ترین آمار خود این هفته اعلام کرد که گسترش ویروس کرونا ۱۲ میلیارد دلار به بخش گردشگری جهان عرب زیان زده است و حتی بخش بانکداری کشور‌های عربی نیز از تبعات ویروس کرونا در امان نمانده است.
وسام فتوح دبیرکل اتحادیه بانک‌های جهان عرب گفت: تداوم گسترش ویروس کرونا چه بسا بانک‌ها را به افزایش تخصیص‌های مالی برای احتمال ناتوانی مشتریان در پرداخت بدهی‌ها در سایه رکود قابل پیش بینی اقتصاد جهانی و کندی چرخه تجارت و تولید و محدودیت‌های سفر و گردشگری وادار کند.
به نظر می‌رسد بزرگترین اثر منفی شیوع ویروس کرونا در جهان عرب در زمینه صادرات نفتی و فعالیت‌های گردشگری و شرکت‌های هواپیمایی و بورس بوده است. شیوع کرونا در چین باعث کاهش مصرف انرژی و به تبع آن کاهش قیمت‌های نفت خام شد و شکست توافق بین اوپک و روسیه و افزایش تولید عربستان نیز باعث افزایش کاهش در قیمت‌ها شد.