رونق حیات در دنیای مجازی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز مهاباد نخستین باری که ویلیام گیسبون در سال 1984 میلادی دنیایی تخیلی را در کتاب نورومانسر به تصویر کشید، فکرش را هم نمی کرد نسل های آینده به آن جان ببخشند. در داستان این کتاب، افراد مستقیماً مغزهای خود را به رایانه وصل می‌کردند و می‌توانستند اطلاعات آن را مشاهده نمایند. آنها به گونه‌ای در جهان سفر می‌کردند که گویی در دنیای واقعی هستند.

شش سال بعد واقعیت مجازی توسط ایوان ساوسرلند با ساختن محیطی مصنوعی، دنیای مجازی را برای انسانها دیدنی، شنیدنی و احساس کردنی کرد.

نخستین پیام رسان دنیا .... از آغاز تا انتها

نخستین پیام رسان جهان به نام AIM توسط شرکت AOL در سال ۱۹۹۷ راه اندازی شد. در آن دوران این پیام رسان حتی توانست کاربران بیشتری نسبت به یاهو جذب کند، اما با ظهور پدیده های دیگری نظیر اس ام اس و فیسبوک، دیگر نتوانست در عرصه رقابت بماند.

تاریخچه اینترنت در ایران

مردم ایران از حدود سال 1370 به صورت عمومی راهی دنیای اینترنت  شدند. در ابتدا  تعداد کمی از کاربران با خرید کارت های اینترنتی می توانستند مدت زمان محدودی را در دهکده جهانی برای گفت و گو با دیگران سر کنند و یا گشت و گذاری در وبلاگ هایی انگشت شمار داشته باشند.

سالها بعد کافی نت ها پذیرای علاقه مندان به دنیای مجازی شدند و بسیاری بودند که ساعت ها از وقت خود را در آنجا می گذراندند و حتی در بعضی از مواقع کافی نت ها فقط سیستم رایانه را در اخیار  مشتری های خود قرار می دادند و  کاربران  می بایست  کارت اینترنتی را از دکه های عرضه در سطح شهر خریداری می کردند.

فناوری، چاقویی دوسویه

با پیشرفت فناوری ها، خیلی از مردم دنیا از جمله کشور ایران با امکانات جدید آشنا شدند. تب تلفن همراه مردم را در بر گرفت هرچند که حمل گوشی های اولیه تلفن همراه با توجه به ابعاد و بزرگی آن کمی سخت بود اما هرچه بود فراگیر شد . سالها گذشت و بهره گیری از شکل های جدید ارتباطی با استفاده از تلفن (چه به شکل خانگی و چه به شکل همراه) بین مردم رواج یافت.

پیشرفت امکانات در دسترس از جمله گوشی های همراه هوشمند، مردم را به استفاده از اینترنت به عنوان یک پدیده عادی و روزمره وابسته کرد و حالا در دسترس بودن اینترنت در همه جا و همه وقت جزو ضروریات زندگی محسوب  می شود. ضرورتی که به تدریج پیامدهای منفی آن در عرصه های مختلف به ویژه در حریم خصوصی و خانواده خود را نشان داد.

خیلی زود امواج وایفای (wifi) در منازل، ادارات، مغازه ها و فروشگاه ها، مترو و هواپیما ما را محاصره کرد تا انتخاب کنیم که این فناوری فرصت باشد یا تهدید.

فضای مجازی؛ فرصت یا تهدید

حالا فضای مجازی فقط برای پیام فرستادن و شنیدن صدای دوستان، برقرای تماس تصویری و سرگرمی نیست بلکه تبدیل به منبعی برای درآمد و کسب و کارهای اینترنتی، پرداخت حقوق و قبض های آب و تلفن و  برق، رزرو بلیط قطار و هواپیما و... شده است. حالا اکثر افراد به صورت تمام وقت یا پاره وقت در دنیای مجازی زندگی اجتماعی و شغلی خود را می گذرانند و این فضا، روانشناسان جوامع مختلف را به تحقیق درباره کاهش روابط اجتماعی و عاطفی افراد در دنیای واقعی واداشته است.

در جوامع امروزی، دنیای مجازی برای خیلی ها فرصت آفرین بوده و باعث بهبود رونق کسب و کار و وضع معیشتی آنها شده است اما در این میان، بر نوع روابط خانوادگی، تاثیر عمیق تری گذاشته و بسیار شنیده ایم که زندگی های زیادی در اثر همین فضای غیرحقیقی از هم پاشیده  و زندگی روزمره مردم را با تلاطم روبروکرده است

اینجاست که باید گفت: به خود ما برمی گردد... فرصتی که می توانیم به تهدیدی برای خودمان تبدیل کنیم  و یا با استفاده درست، به جا و به موقع از آن، فرصت های بیشماری برای پیشرفت خود و زندگیمان به وجود آوریم البته باید در نظر داشت فضای مجازی حاصل از این فرصت که پیام رسان ها به وجود می آورند بسیاری اوقات با اهداف خاص فراهم می شود.

به همین دلیل است که صدای دلسوزان مردم و جامعه از همان ابتدا بلند شد که مراقب باشیم و خانواده ها بیشتر نظارت کنند مبادا بی توجهی بنیان ها را سست کند.

خانم محمدی یکی از همشهریان مهابادی در این زمینه می گوید: بیش از 8 سال است که در زمینه صنایع دستی کار می کنم و در ابتدا فقط  از اقوام و آشنایان سفارش می گرفتم ولی حالا تولیداتم را در فضای مجازی به نمایش می گذارم و حتی از شهرهای دیگر سفارش دریافت می کنم و خریداران با درگاه های اینترنتی  هزینه سفارش خود را پرداخت می کنند. در آمدم بهتر شده و راضی هستم. خوشحال می شوم که نظر بازدید کننده ها از کارهایم را دریافت می کنم که به من کمک میکند نقاط ضعف و قوت خودم رو بهتر درک کنم .

در آن سوی قضیه پای درد دلهای مادری نشستم که از دنیای مجازی گلایه مند است و خودش از تلفن همراه استفاده نمیکند، خانم مریم نادری است که ۲ پسر دارد، ۹ ساله و ۲۰ ساله. او میگوید دنیای مجازی و بازی های آنلاین در هر وقتی از شبانه روز، ساعت خواب و استراحت و درس فرزندانش را مختل کرده است.

در ادامه هم پای سخن خانم جودت ...

خانم جودت از طرفداران خواندن کتاب و متن های ادبی در دنیای مجازی است. او هم می گوید: کتاب خواندن را دوست دارم و به صورت آنلاین داستانها و رمانهای زیادی خوانده ام که پیدا کردن آنها در کتابفروشی ها سخت است.

در این بین فضای مجازی و دنیای بی کران و بی حساب و کتاب اینترنت از دید عده ای از مردم تهدیدی برای زندگی اجتماعی و شخصی افراد است و استفاده نکردن از آن را دلیلی بر موفقیت بیشتر در درس و کار می دانند.آنها بر این باورند که زندگی شخصی باید محدودیت هایی داشته باشد و با به اشتراک گذاری لحظه ها در شبکه های مجازی مخالف هستند. آنان معتقدند بدخواهان همواره درکمین نشسته اند واز غفلت بعضی افراد، سواستفاده می کنند و برای دیگران مشکل آفرین می شوند.

چگونگی استفاده از دنیایی که مجازی است و بسیاری از ما به آن دلبسته ایم ...کسی می داند روزی چند بار تلفن همراه خود را بررسی می کند و به چند ساعت می رسد؟ حواسمان به لحظه هایی که کسی اینجا در کنارمان صدایمان زد و غرق در دنیای مجازی بودیم؛ هست؟

استفاده درست لازمه پیشرفت در دنیای ارتباطات

مسلماً تمام  اطلاعات در شبکه های مجازی برای ما با ارزش و مفید نیستند و تنها اطلاعات ویژه ای از آن به کار یا زندگیمان  مرتبط است. پس این پرسش مطرح می شود که آیا متناسب با زمانی که برای استفاده از اینترنت صرف می کنیم اطلاعات مفیدی برای زندگی مان بدست می آوریم؟ به زبان ساده تر آیا چیزی که از اینترنت می گیریم یا آن را می خوانیم ارزش زمانی را که از دست می دهیم، دارد؟

تهدید های فضای مجازی به سبب راهکارهای متفاوت دسترسی به اطلاعات و دسترسی آسان به محدوده شخصی، دامن گیر بسیاری از افراد جامعه شده است.

آمار و عملکرد پلیس فتا استان آذربایجان غربی در رابطه با جرایم فضای مجازی در سال 98

کارشناس آسیب های اجتماعی پلیس فتا استان آذربایجان غربی در این زمینه گفت: با تلاش کارشناسان و کاراگاهان پلیس فتا، 91 درصد از جرائم فضای مجازی در سال 98 کشف شد و تعداد 935 نفر در این حوزه شناسایی، دستگیر و تحویل مراجع قضایی شدند که حدود 82 درصد آنها مرد و 18 درصد آنها زن بودند.

سرهنگ صادقی افزود: میانگین سنی افراد دستگیر شده از سن 6 تا 18 سال 64 درصد و 18 تا 25 سال 30 درصد و 6 درصد هم سایر است.

بیشترین جرائم وقوع یافته فضای مجازی سال 98 در استان آذربایجان غربی مربوط به هتک حیثیت و نشر اکاذیب با 51 درصد، جرایم مالی و اقتصادی 33 درصد، جرایم اجتماعی 10 درصد و سایر جرایم 6 درصد است که پلیس فتا با اشراف کامل و رصد فضای مجازی آمادگی مقابله با مجرمان فضای مجازی را دارد.

کارشناس آسیب های اجتماعی پلیس فتا استان آذربایجان غربی اضافه کرد:37 درصد جرایم رخ داده در فضای مجازی با هدف انتقام جویی حاصل شده است و 26 درصد مربوط به کنجکاوی و اثبات توانایی بوده،25 درصد مربوط به منافع مالی،12 درصد هم مربوط به موارد غیراخلاقی بوده است.

میانگین اصل زمانی وقوع تا کشف پرونده در پلیس فتا استان در سال 98، حدود 26 روز بوده که این شاخص 39 روز زودتر از معادل ابلاغی ناجا است.(شاخص ابلاغی ناجا 65 روز است).

در حوزه پیشگیری از جرایم سایبری در سال 98

فرماندهی انتظامی پلیس فتا استان آذربایجان غربی با بالا بردن سطح آگاهی عمومی و با هدف پیشگیری از وقوع جرایم سایبری با تهیه و چاپ 11 هزار برگ بروشور آموزشی و تعداد 10 هزار حلقه سی دی، 150  عدد بنر و نصب آن در استان اذربایجان غربی اقدامات پیشگیرانه موفقی انجام داده است.

سرهنگ صادقی کارشناس آسیب های اجتماعی پلیس فتا استان آذربایجان غربی در ادامه گفت و گو با اشاره به اینکه توصیه های لازم در خصوص تهدیدات و آسیب های فضای مجازی به تعداد 50 مورد از ابتدای سال 98 تا کنون از صدا و سیمای مرکز استان پخش شده است افزود: 65 نمایشگاه و  همچنین 330 مورد کلاسهای آموزشی برای جامعه هدف در سطح استان برگزار شده است.

برنامه های پلیس فتا آذربایجان غربی برای سال 99

برگزاری کلاسهای آموزشی ،کارگاه های اشتراک دانش در مراکز دانشگاهی و استفاده از توان نخبگان علمی در برگزاری سمینارهای تخصصی و ساخت و تولید برنامه های آموزشی از طریق صداو سیمای مرکز استان و برپایی نمایشگاه های فضای مجازی ویژه دانش آموزان  و دانشجویان بخشی از برنامه های فرماندهی انتظامی پلیس فتا استان در سال 99 است.

توصیه های امنیتی پلیس فتا استان

در حفاظت از اطلاعات خود حساس باشید و اطلاعات خود را در قبال هر حراج و هدیه ای افشا نکنید و از قانونی بودن وب سایت فروشنده اطمینان حاصل کنید. با توجه به کلاهبرداری های صورت گرفته در شبکه مجازی تلگرام، از فروشگاه ها و کانالهایی که در سطح شهر دارای آدرس حقیقی هستند اقدام به خرید کرده و پس از دریافت کالا اقدام به واریز وجه نمایید. همچنین شرایط فروشهای اینترنتی را بررسی کنید و در نظر بگیرید که آیا در صورت راضی نبودن از محصول ؛امکان بازگرداندن پول وجود دارد یا خیر .

نصب برنامه های متفرقه؛ باز کردن راه های کلاهبرداری افراد سودجو

کارشناس آسیب های اجتماعی پلیس فتا فرماندهی انتظامی استان آذربایجان غربی گفت: نصب و دانلود برنامه های کاربردی متفرقه و غیرضروری بیشترین عامل باز شدن دسترسی به اطلاعات و حساب بانکی شهروندان است که افراد سودجو در کمین این نوع فرصت ها هستند.

کلام پایانی

به نظر می رسد بخواهیم یا نه در زندگی روزمره برای رسیدن به اهداف کوتاه مدت و بلند مدت خود باید با دنیای مجاز ی در ارتباط باشیم ...کار، درس، سرگرمی، تفریح، مسافرت و گشت و گذار، تحقیق و افزایش اطلاعات عمومی، افزایش دانش پزشکی و خود درمانی تا اعتماد به نفس و ... ما همه درگیر دنیایی شده ایم که در گوشه ای از زندگیمان جا خوش کرده و به خودمان بستگی دارد در این دریای بی انتهای جهانی فقط تماشاچی موجهایش باشیم و یا بر روی موجهای آن، موج سواری یاد بگیریم و از زندگی لذت ببریم.