رویکرد متناقض امریکا در قبال عملیات نظامی ترکیه در شرق فرات

طبق توافق دونالد ترامپ و رجب طیب اردوغان، پنتاگون ایستگاه های دیدبانی و نظارت نظامی و اطلاعاتی خود را که حدود 50 نیروی نظامی بود از مناطق مرزی سوریه با ترکیه در بخش راس العین و تل ابیض به طول 120 کیلومتر به مناطق دیگر شمال و شرق سوریه عقب کشید. حملات هوایی ترکیه به این منطقه روز چهارشنبه آغاز وبیش از 180 موضع حزب اتحاد دموکراتیک و پ ک ک بمباران شد. سپس نیروهای عملیات مخصوص و جیش الوطنی سوریه متشکل از گروه های تروریستی سلفی و تکفیری وابسته به ارتش و میت ترکیه نیمه شب وارد این منطقه شدند.
هدف ارتش ترکیه دستیابی و کنترل اتوبان ام-4 عبوری از عین عیسی و قطع ارتباطات نیروهای پ ک ک و یگانهای مدافع خلق وابسته به آمریکا در دو سوی منطقه عملیاتی است. منطقه عملیاتی بین راس العین و تل ابیض بطور عمده عرب نشین است و تعداد جمعیت کرد در این مناطق بسیار کم است. آمریکا اجازه نداده است که ارتش ترکیه در مناطق کرد نشین حملاتی را آغاز کند.
مناطق شمال شرق فرات تحت کنترل نیروهای کرد سوری تابع حزب اتحاد دموکراتیک با تکیه به اندیشه عبدالله اوج آلان رهبر جدایی طلب و ملی گرایی سوسیالیست پ ک ک است. حزب اتحاد دموکراتیک برای اداره امور مناطق شرق فرات ”حکومت خود مختار شمال و شرق“ سوریه را تاسیس کرده است. شاخه نظامی این حزب متشکل از یگانهای مدافع خلق YPG (مرد) و یگانهای مدافع زنان YPJاست. نیروهای دموکراتیک سوری نیز متشکل از این دو گروه مسلح و برخی از عشایر عرب، ترکمن و مسیحی است. هر سه گروه مسلح تحت امر آمریکا سازماندهی و مسلح شده اند. ارسال سلاح و تجهیزات نظامی آمریکا به گروه های مسلح کرد سوریه ادامه دارد.
بنا به توافق اردوغان و ترامپ، مبارزه با گروه تروریستی سلفی و وهابی داعش و نگه داری ازخانواده های داعشی و زندانیان داعشی برعهده ترکیه خواهد بود. علاوه بر آن ترکیه تنها در مناطق محدودی عملیات انجام خواهد داد.
بنا به گزارش موسسه مطالعات جنگ Institute for the Study of War وابسته به جناح افراطی آمریکا که در 4 اکتبر منتشر شد؛ بیش از 10 هزار تروریست داعش از 50 کشور در زندانهای رقه، عین عیسی، دریک، قمیشلی، مالکیه، کوبانی(عین العرب) تحت کنترل یگانهای مدافع خلق نگه داری می شوند. در اردوگاه الهول واقع در 60 کیلومتری مرزهای ترکیه و در نزدیک مرزهای عراق حدود 75 هزار نفر زن و کودک داعشی نگه داری می شوند.
ترامپ تصریح کرده است: «ترکیه نسبت به محافظت از غیرنظامیان و اقلیت‌های دینی از جمله مسیحیان و پیشگیری از ایجاد بحران انسانی متعهد شده است . ترکیه متعهد شده است که از نیروهای داعش که زندانی هستند، نگه داری کند و اجازه ندهد که آنها به کشورهای دیگر بازگردند.
ترامپ برای توجیه حمایت از حملات ارتش ترکیه به شمال شرق فرات سوریه گفته است: ترکیه شریک تجاری بزرگ آمریکا و متحد ناتو است. ترکیه بدنه اف 35 را تولید می کند. بنا به درخواست من، عامل نجات مردم ادلب شده است. ممکن است از سوریه خارج شویم. اما هرگز حمایت از کردهای سوری را متوقف نخواهیم کرد. در بخشی از سوریه 50 نیروی نظامی آمریکا را برای عملیات در منطقه خاصی عقب کشیدیم. اما اگر ترکیه بدون لزوم به جنگ ادامه دهد ، اقتصاد ترکیه و ارزش پول شکننده ترکیه را نابود خواهیم کرد. آمریکا به کردها از لحاظ مالی و تسلیحاتی کمک می کند. “
فخر الدین آلتون رئیس مرکز ارتباطات ریاست جمهور ترکیه در واشنگتن پست نوشت: ترکیه به رهبری اردوغان مسئولیت مبارزه با داعش و یگانهای مدافع خلق وابسته به پ ک ک تروریست را بر عهده گرفته است. ترکیه در شرق فرات ادارات محلی کردی را نیز حفظ خواهد کرد. حفظ دستاوردهای آمریکا در منطقه به نفع ترکیه نیز هست. واگذاری رهبری مبارزه با داعش به ترکیه بجای یگانهای مدافع خلق به نفع جامعه جهانی است . مردم سوریه و نظامیان آمریکا حق دارند که هر کدام به کشور خود باز گردند.
در حالیکه اردوغان رئیس جمهور ترکیه با تاکید بر مشارکت استراتژیک با آمریکا و ناتو و ادامه همکاری همه جانبه با آنها اصرار می ورزد، علاوه بر ترامپ تهدیدات سنای آمریکا علیه عملیات ترکیه در شمال شرق سوریه نیز ادامه دارد:
سناتور لیندسی گراهام راست افراطی وعضو حزب جمهوری خواه و سناتور کریس فان هولن از حزب دمکرات لایحه ای را تهیه کردند. این لایحه شامل تحریم مالی رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه ، وزیر دفاع و سایر اعضاء کابینه ، اجرای قانون کاتسا به علت خرید سامانه دفاع موشکی اس 400 روسیه توسط ترکیه ، محدودیت روادید علیه مقامات این کشور ، تحریم هرگونه نظامی و تسلیحاتی و فناوری، صنعت انرژی این کشور است. آمریکا همچنین در مدیترانه شرقی و منابع نفت و گاز این منطقه از رژیم صهیونیستی اسرائیل، قبرس و یونان حمایت می کند و مخالف دستیابی ترکیه به منابع انرژی این منطقه است.
سیاست اشتباه حکومت حزب عدالت و توسعه در قبال دولت سوریه، انتقال ده ها هزار تروریست داعشی و یا سلفی وهابی از طریق ترکیه به سوریه، انتقال ده ها هزار راکت و سلاح توسط تریلی های میت به گروه های تروریستی نظیر جبهه النصره، احرار الشام، جیش الفتح ، نور الدین زنگی ؛ تلاش برای براندازی حکومت بشار اسد و ایجاد یک نظام مذهب گرای وابسته به آمریکا و غرب در سوریه؛ بلای جان دولت و مردم ترکیه و کشته و آواره شدن میلیونها نفر از مردم سوریه شده است.
سیاست اشتباه اردوغان در برابر سوریه هنوز ادامه دارد. چنانکه روز پنجشنبه اردوغان ادعاکرد: بشار اسد یک میلیون از مردم سوریه را کشته است و ارتش ترکیه برای مبارزه با داعش و تروریستهای وابسته به پ ک ک با مشارکت جیش الوطنی عملیات چشمه صلح را آغاز کرده است و در این مناطق بیش از یک میلیون سوری آواره را مستقر خواهد کرد. برای سوریها ”روستا شهر “ ایجاد و برای هریک از آنها منازل به مساحت 250 تا 500 مترمربع احداث خواهد کرد. امنیت این مناطق را جیش الوطنی برعهده خواهند گرفت.
اما سیاست اردوغان به معنی نقض توافق نامه آستانه و روند تدوین قانون اساسی جدید سوریه با مشارکت ”حکومت بشار اسد، مخالفان سیاسی و تشکلهای مردمی“ تحت نظر ترکیه، جمهوری اسلامی و روسیه است.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران برای کمک حل مسئله سوریه و ترکیه تاکید کرده است: ایران با درک نگرانی های امنیتی ترکیه ؛اقدام نظامی را نه تنها عاملی برای برطرف سازی نگرانی های امنیتی این کشور ارزیابی نمی کند، بلکه منجر به وارد آمدن خسارات مادی و انسانی گسترده دانسته و بر این اساس مخالفت خود را با این اقدام اعلام می کند. شرایط بحران کنونی منطقه نتیجه دخالت های قدرتهای فرامنطقه ای خصوصا آمریکا است. ایران آماده ایفای نقش بین ترکیه و سوریه برای حل و فصل مشکلات در چارچوب ظرفیت های منطقه ای است. رفع تنش پیش آمده تنها از طریق اقدامات مسالمت آمیز و با احترام به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی سوریه و نیز توافق آدانا امکان پذیر است.
---------------------------
سیدعلی قائم مقامی