آل سعود مهمترین هدف داعش در آینده

گمانه زنی درباره عوامل چند عملیات تروریستی در عربستان در روز‌های گذشته همچنان ادامه دارد. در این میان یکی از گمانه‌هایی که مطرح می‌شود دیدگاه تیم لیستر/ کارشناس امور خاورمیانه/ است که چند روز پیش از این در گفتگویی با شبکه خبری سی‌ان‌ان عربی مطرح شده است. وی می‌گوید پادشاهی عربستان سعودی برای داعش هدف بسیار بزرگی است چرا که شماری از جنگجویان داعش، عربستانی هستند و آن‌ها معتقدند که پادشاهی عربستان به اسلام خیانت کرده است.
این در حالی است که صاحب‌نظران منطقه و جهان بار‌ها اعلام کرده‌اند که دلار‌های نفتی عربستان و مدارس مذهبی مورد حمایت ریاض و سلفی‌گری ترویج شده در آنها در منطقه مهمترین عامل پمپاژ تروریسم در جهان است.
به گزارش پایگاه اینترنتی-خبری بلومبرگ عربستان سعودی مروج دیدگاه‌هایی است که خصومت میان مذاهب را ترویج کرده و آنها را کافر معرفی می‌کند، متونی که عربستانی‌ها در کلاس‌های درسی خودشان آموزش می‌دهند، گواه این امر است.
به نوشته خبرنگار بلومبرگ حکومت مستقر در ریاض، نماینده توافقی بین خاندان آل سعود و گروهی از ساختارهای مذهبی است که مروج دیدگاه‌های افراطی و واپس‌گرایانه هستند و به همین دلیل با آنکه عربستان سعودی در طول ده سال گذشته رشد چشمگیری از لحاظ ساماندهی به موسسات آموزشی مرتبط با القاعده داشته، امروزه این کشور همچنان مروج دیدگاه‌هایی است که خصومت میان مذاهب را ترویج کرده و آنها را کافر معرفی می‌کند و شواهد مربوط به این امر زیاد هستند چون متونی که عربستانی‌ها در کلاس‌های درسی خودشان آموزش، می‌دهند، گواه این امر است.
به نوشته ستون‌نویس بلومبرگ، تلویزیون عربستان سعودی ماه گذشته در برنامه چهار ساعته‌ای با حضور یک مبلغ مذهبی این کشور نمایش داد که در آن وی از خدا می‌خواست شیعیان، علوی‌ها، یهودی‌ها و مسیحی‌ها را مجازات کند.
نیکولاس کریستوف، مقاله نویس آمریکایی نیز در مقاله ای با عنوان - اوباما در عربستان سعودی، صادر کننده نفت و تعصب- در روزنامه نیویورک تایمز می‌نویسد: بهترین دلیل برای نگران بودن از عربستان سعودی این است که آل سعود ترویج کننده افراط‌گرایی، تنفر، تفرقه میان سنی و شیعه هستند که منجر به جنگ های داخلی کنونی در خاورمیانه شده است و تاکید می کند که نام عربستان سعودی باید به «پادشاهی عقب افتادگی» تغییر کند.
بر اساس این مقاله، ممنوعیت زنان برای رانندگی، تعطیلی کلیساها و یا سرکوب کردن اقلیت شیعه در عربستان تنها چیزهایی نیستند که برای متهم کردن آل سعود در دست باشند؛ آل سعود با تامین بودجه مدارس ویژه در کشورهای فقیر دیدگاه افراطی خود را در خصوص اسلام  ترویج می‌دهد. بر اساس این گزارش از پاکستان گرفته تا مالی، هر روز مدارسی سر بر می آورند که عربستان آنها را تامین بودجه می کند و وظیفه اصلی آنها اشاعه افراط‌گرایی مذهبی است. بر اساس یکی از اسناد منتشر شده از طریق ویکی لیکس، مدرسه های مروج افراط گرایی در پاکستان به خانواده های فقیر شش هزار و 500 دلار پول می دهند تا فرزندان خود را برای گرفتن اموزش های افراطی به آنها تحویل دهند.
با توجه به این مقدمه، اقدامات تروریستی در عربستان تنها این ضرب المثل را به یاد می‌آورد که «خود کرده را تدبیر نیست».
اما پرسشی که در اینجا مطرح است این است که چرا داعش - اگر طراح و مجری عملیات تروریستی در عربستان باشد- مهمترین حامی ایدئولوژیک و اقتصادی خود را هدف قرار می دهد؟
به نظر می‌رسد جواب این پرسش در «تغییر رویکرد غرب در قبال تروریست‌ها در سوریه و عراق» نهفته است. هرچند آمریکا و متحدان غربی و منطقه‌ای آنها مهمترین عامل گسیل، سازمان‌دهی و تجهیز تروریست‌ها - تحت عنوان داعش و القاعده - به سوریه و عراق بوده‌اند ولی سرایت این بحران به اروپا و آمریکا از طریق بحران مهاجرت و انجام پی در پی عملیات تروریستی در این کشورها ظاهرا سبب شده آنها رویکرد خود در زمینه تروریست‌ را تغییر دهند. حتی برخی شواهد حاکی از افزایش فشار آمریکا بر عربستان برای تغییر رویکرد خود در حمایت از داعش است.
بنابراین عمللیات تروریستی در عربستان به نوعی می‌تواند از منظر این قطع حمایت‌ها ارزیابی گردد همانطوری که عملیات‌های تروریستی در ترکیه نیز می‌تواند از این منظر ارزیابی گردد.

------------------------------------------
بررسی و تحلیل/ امین نجار